आलु (Potato) नेपालको प्रमुख खाद्य तथा तरकारी बालीमध्ये एक हो। परम्परागत रूपमा आलुको गानो (Seed Tuber) नै बीउका रूपमा प्रयोग गरिन्छ। तर. गानो भारी हुने, ढुवानी र भण्डारण खर्चिलो हुने तथा रोग सर्ने सम्भावना बढी हुने भएकाले यसको विकल्पका रूपमा ट्रुपोटेटो सिड (True Potato Seed–TPS) प्रविधि विकास गरिएको हो। TPS भनेको आलुको फूलमा दुई फरक […]
नेपाल कृषिप्रधान देश हो। कृषिसँगै पशुपालनलाई पनि आम्दानीको राम्रो स्रोत मानिन्छ। बाँझोपनका कारण पशुपालक किसानहरूले आर्थिक नोक्सानी बेहोर्नु पर्छ। बाँझोपन भएका जनावरहरू पाल्दा मालिकमाथि आर्थिक भार बढ्छ, त्यसैले धेरैजसो देशहरूमा यस्ता जनावरहरूलाई वधशालामा पठाइन्छ। तर, नेपालमा यो सम्भव छैन। बाँझोपनले जनावरहरूको दूध उत्पादन क्षमतामा उल्लेखनीय कमी ल्याउँछ। बाँझोपन भनेको जनावरहरूमा प्रजनन क्षमताको अस्थायी क्षति हो। […]
ललितपुर। नेपालीहरूको प्रमुख खाद्य बाली हो धान । नेपालमा असारको पहिलो सातादेखि धान रोपाइँ सुरु गरिन्छ । असार महिना सुरु हुन केहि दिन मात्र बाँकी छ । अहिले देशैभरका किसानहरूले धानको ब्याड राख्ने तयारी गरिरहेका छन् । यसकारण धान खेती गर्दा धानको ब्याड राख्ने विधि तथा व्यवस्थापनका बारेमा जानकारी हुनु आवश्यक छ । यस सामग्रीमा […]
वालिङ : भनिन्छ बिकाससँगै विनास हुन्छ र बिनाससँगै बिकास पनि हुन्छ । हरेक चुनौतीसँगै अवसरहरु पनि उत्तिकै हुन्छन् । विगत दुई वर्ष यता कोरोना भाइरसले विश्वमा नै महामारीको रुप लिएसँगै ठूलो नोक्सानी पु¥याएको सबैलाई थाह भएकै कुरा हो । त्यसमध्ये नेपालीहरु पनि उच्च जोखिमको चपेटामा परेका हौं भने प्राय सबैजसो क्षेत्र प्रभावित हुन पुगे । […]
स्याउ खेती शितोष्ण हावापानी भएको ठाँउमा राम्रो हुन्छ। रोजेजी परिवारमा पर्ने स्याउको वानस्पतिक नाम मालस डोमेस्टिका हो। आकर्षक बनोट, मिठो स्वाद, सजिलै खान सकिने हुनाले र मानव स्वास्थ्यलाई पनि फाइदाजनक हुने हुनाले स्याउ सबैको लोकप्रिय फल बनेको छ। बच्चादेखि वृद्धसम्म हरेक व्यक्ति स्याउ भनेपछि हुरुक्कै हुन्छन्। स्याउबाट केक, अचार, जुस, वाइन, रक्सि आदिसमेत बनाउन सकिन्छ। […]
तरबुजा Cucurbitaceae परिवारको सदस्य हो, जसको वैज्ञानीक नाम Citrullus lanatus रहेको छ । यसवर्ग अन्तर्गत काक्रा ,फर्सी ,इस्कुस लगायत अन्य बिरुवाहरु पर्ने गर्छन् ।तरबुजा अफ्रिकाको रैथाने बाली हो । तर्भुजा भारतमा सातौ सताब्दिमा उत्पादन गरिएको थियो भने चीनमा १०औ सताब्दिमा सुरु भएको थियो। १७औ सताब्दी सम्म भने यो यूरोपमा व्यापकरुपमा उत्पादन हुन सुरु भयो र […]
सुन्तलाजात फलफूल (निबुवा,जुनार,सुन्तला, आदी ) को फल बिभिन्न प्रजातिका झिँगाहरुले औसा को माध्यमबाट कुहाएर नोक्सान पुर्याउदै आएको छ।साधरणतय सुन्तलाजात फलफूलमा विभिन्न प्रजातिका झिँगाहरुले नोक्सान पुर्याउदै आएको पाइएको छ।पछिलो समयमा सुन्तलाजात फलफूल खेती हुने नेपालको पहाडी जिल्लाहरु संखुवासभा, धनकुटा, रामेछाप, सिन्धुली, तेह्रथुम, पाँचथर लगायतका जिल्लाहरुमा ब्याक्ट्रोसेरा मिन्याक्स प्रजातिको झिँगाले विगत ६-७ बर्ष देखि सुन्तलाजात फलफूलको फलमा […]
मानवले आफ्नो जीवनमा पौष्टिक आहारका रूपमा विभिन्न खाद्य पदार्थको सेवन गर्छ जसले उसमा शारीरिक तथा मानसिक विकासका निम्ति मद्दत गर्ने गर्छ।त्यसमा च्याउलाई पनि एक अमृत रूपी पोषिलो आहार का रूपमा लिन सकिन्छ।च्याउ एक नाङ्गो आँखाले देख्न सकिने ढुसी हो,जुन एक स्वादिष्ट तथा फाइदाजनक खाद्य पदार्थमा परिवर्तित भई एक अमूल्य स्थान हासिल गरेको छ।यो छिटो भन्दा […]
दूध भन्नाले सोच्छ गाई वा भैंसीको फाँचोबाट उत्पादन भएको वा (खाद्य ऐन २०२३) अनुसारको सोच्छ ताजा तरल र सबैजसो पौष्टिक तत्वहरु भएको एक पूर्ण खाद्य आहारा लाई दूध भनिन्छ । दूधमा मुख्यतया ६ ओटा पौष्टिक तत्त्वहरु पाइन्छन् । १. प्रोटिन २. भिटामिन ३. कार्बहाइड्रेट्स ४. चिल्लो पदार्थ ५. खनिज पदार्थ ६. पानी पशु ब्याएको ५-१५ […]
ओखर एकदमै ठुलो हुने रुख हो । यस रुख धेरै बलियो हुन्छ , यस रुखको आयु सरदर २०० बर्ष हुन्छ ।ओखरको एक बयस्क रुखले १०० देखी २०० केजी सम्म फल दिन्छ । यो दुई प्रजातिको हुन्छ , प्राय: नेपालमा हाडे ओखर बनजङ्गलमा पाईन्छ । ओखरको दाते प्रजातिको ओखर चाही राम्रो हुन्छ , यसको बाहिरी भाग […]
