लेख

धन्यवाद छ तिमीलाई किसान ||

धन्यवाद छ तिमीलाई किसान सारा सन्सार धानी नभनी घाम पानी खुवाइ सन्सार लाई बनाउछौ भाग्यमानी । धर्तीको धुलो लाई अङ्गाली सन्सार लाई भोकमरी बाट सम्हाली अरु लाई खुवाइ तिमी चाहिँ बस्छौ पेट खाली। धुलो मैलो भै बस्छौ तिमी कसैले केही भन्दा मुसुक्क हास्छौ तिमी सन्सार लाई खुवाइ भोकै पेट बाच्छौ तिमी ।। तिम्रो त्यो स्व्च्छ […]

समृद्ध कृषिका लागि युवा उद्यमशीलता

कृषि कार्य मम देशस्य एक मुख्य उपजिविका: अर्थात् कृषि  कार्य हरेक राष्ट्रका लागि मुख्य जीविकाको साधन हो । समृद्ध कृषि हरेक नेपाली जनताको चाहना मात्र हैन वर्तमान अवस्थाको आवस्यकता पनि हो। भौगोलिक विविधता, उर्वरता, जलश्रोतको कुबेर रूपी हाम्रो नेपालमा उब्जाउन नसकिने कुनै अन्नबाली छैन। सिमसार क्षेत्र खोज्यो पोखरा छ, मरूभूमि रूपी  जमीन खोज्यो मनाङ छ, […]

भूमी सबैको चासो तर कहिल्यै समाधान नभएको विषय

चीन र भारत बिचको भूपरिवेष्ठित र यसको स्थल आकृति समुन्द्री सतहबाट ६० मिटर माथिको तल्लो भूभागबाट सगरमाथाको चुचुरो (८,८४८.८६ मिटर अर्थात २९०३२ फिट) सम्म फरक भएको नेपालमा बसोबास गर्ने करिब तीन करोड मानिसमध्ये पैंसठ्ठी प्रतिशतको जीवनयापनका लागि आधारभूत विषय भनेको खेतबारी हो अर्थात जमिन हो । देशको प्राकृतिक स्रोतहरूबाट सामाजिक लाभहरू अनुकूलन गर्न नीति निर्माण […]

कृषिले बनाएको गरिब किसान

कृषिले बनाएको गरिब किसान म किसान मलाइ कृषि ले गरिब बनायो आज माटोमा चुइएको मेरो पसिना यो लोक लाई गनायो आज कृषिले नै मलाइ गरिब बनायो। सरकार छ हेर्दा त म देख्दिन कृषि ज्ञान केन्द्रको सेवा त म कैलै भेट्दिन अनुदान यहाँ खै कस्ले पायो सुन्छु झोला मा फार्म खोल्ने गोठालो ले खायो। म किसान […]

कुरिलो खेती प्रविधि

परिचयः कुरिलो कलिलो टुसा (Spear) को लागि खेती गरिने एक बहुवर्षे तरकारी बाली हो । नेपालमा समुद्री सतह देखि २२०० मि.सम्म कुरिलोपाइन्छ । कुरिलो पौष्टिक तथा पच्न सजिलो तरकारी भएकोले बिरामी तथा कमजोर व्यक्तिहरूलाई खान दिने प्रचलन धेरै पुरानो भए पनि हाल शहरी क्षेत्रमा विभिन्न परिकारमा मिसाई पकाउने चलन पनि बढ्दै गएको छ । नेपालमा […]

नेपालका रैथाने बाली, खाद्य सुरक्षा र यसको संरक्षण

नेपाल खाद्य विविधतामा अग्रपंति स्थानमा रहेको राष्ट्र मानिन्छ। यहाँको भौगोलिक विविधताका कारण हिमाल, पहाड, तराईमा विभिन्न खालका, वर्तमान अवस्थामा लोपोन्मुख हुन लागेका अन्नबलीहरु जस्तै कोदो, फापर, चिनो, कागुनो, उवा आदि पाइने गर्छन। विश्वमा करिव तीन हजार भन्दा बढी बाली बिरुवाका प्रजातिहरू मानवका लागि उपभोग गर्न युक्त मानिन्छन्। जसमा दस जातका अन्न दलहन,तेलका बीउ मात्र हाल […]

काक्रो खेती

काँक्रो एक महत्वपूर्ण लहरे वाली हो । काँक्रोलाई काँचै सलादको रुपमा र अचार बनाएर खाइन्छ । गर्मी मौषममा यसको बिक्री अत्यधिक हुन्छ । जात अनुसार काँक्रोमा लगभग ९०—९५ प्रतिशतसम्म पानीको मात्रा हुन्छ जसले शरीरमा पानीको मात्रा पूर्ति गर्न सहयोग गर्दछ । यसको १०० ग्राम फलवाट १० क्यालोरी शक्ति पाइन्छ। यो भिटामिन के र मोलिब्लेडनमको राम्रो […]

कृषि सूचना – राष्ट्रको पूनर्संरचनामा अलमलमा परेको विषय

संविधानमा रहेका कृषि सम्बन्धी व्यवस्थाको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्दै  कृषकहरुलाई आवश्यक ज्ञान, सीप, प्रविधिको लागि सहजिकरण र क्षमता अभिवृद्धिमार्फत सशक्तिकरण गर्दै उनीहरुको आवश्यकता अनुसारका कृषि  विकासका कार्यक्रमहरु तर्जुमा र कार्यान्वयन,खाद्य सुरक्षा र आर्थिक वृद्धि लगायतका राष्ट्रिय लक्ष्यहरु र दिगो विकास लक्ष्य राष्ट्रिय लक्ष्यहरु र दिगो विकास लक्ष्य लगायतका विभिन्न अंतरराष्ट्रिय प्रतिवद्धताहरु पुरा गरि कृषिको विकास र […]

कुरिलो खेती प्रविधि (Asparagus Farming Technology)

१. परिचयः कुरिलो कलिलो टुसा (Spear)  को लागि खेती गरिने एक बहुवर्षी तरकारी बाली हो।यसको खेति न्यानो र समशितोष्ण हावापानीमा राम्रो हुन्छ र नेपालमा समुद्री सतह देखि २२०० मी. सम्मको उचाईमा कुरिलो पाइन्छ।यसलाई मध्य पहाडी क्षेत्रको सामुदायीक बन, निजी बन तथा कृषकले आफ्ना पाखा बारीहरुमा व्याबसायिक रुपमा खेती गरी अतिरिक्त आम्दानी गर्न सक्ने राम्रो सम्भाबना […]

दिगो कृषि प्रणाली र यसका आधारहरु

दिगो कृषि भन्नाले पछि सम्म अथवा दिर्घकालसम्म फाइदाजनक रुपमा चल्नसक्ने खेती प्रणाली हो । प्राकृतिक पद्वति तथा स्थानीय स्रोत साधनको उचित प्रयोग गरी कृषिलाई दिर्घकालसम्म फाइदाजनक ढंगले चलाउन सक्ने कृषि प्रणाली लाई नै दिगो कृषि प्रणाली भनिन्छ । दिगो कृषि लाई अंग्रेजीमा Sustainable Agriculture भनिन्छ, जसमा Sustain भन्ने शब्द ल्याटिन भाषाको Sustinere भन्ने शब्दवाट लिइएको […]